Zo extreem gezond eten, dat het eten ongezond wordt. Orthorexia nervosa is een niet officieel erkende eetstoornis. Hierbij is er sprake van een enorme fixatie op extreem gezond eten. Maar wanneer is er nog sprake van gezond eten en wanneer sla je door? In dit blog kom je meer te weten over deze stoornis over extreem gezond eten.

 

Extreem gezond eten, wat is orthorexia nervosa?

Orthorexia is de term voor een (niet-DSM/ICD) stoornis waarbij iemand obsessief zo gezond mogelijk wilt eten. Vaak vermijden mensen met orthorexia allerlei voedingsmiddelen, omdat ze denken dat die niet gezond zijn. Naarmate de aandoening langer voortduurt, worden steeds meer voedingsmiddelen vermeden. Denk aan vlees, vis, granen, zuivel en vetten. Producten waarvan gedacht wordt dat ze gezond zijn, zoals bijvoorbeeld groenten en fruit, worden meer gegeten. Alles over voedingsmiddelen lees je in het artikel: Wat zijn voedingsmiddelen en waar zijn ze goed voor? 

De term orthorexia is voor het eerst benoemd door arts Steven Bratman in 1996. Hij constateerde dat sommige patiënten een ongezonde relatie met gezond eten ontwikkelden, en hierbij extreem gezond aten. Orthorexia heeft een aantal overeenkomsten met andere eetstoornissen, zoals anorexia nervosa of boulimia nervosa. Alleen ligt de focus niet op dun zijn of afvallen, maar op gezond en puur eten. Het zelfbeeld is afhankelijk van de puurheid van het eten dat ze hebben genuttigd. Ze vinden zichzelf goed als ze in hun ogen gezond hebben gegeten en zijn negatief over zichzelf als dit niet is gelukt.

Kenmerken van orthorexia zijn:

• Obsessie voor extreem gezond eten
• Een eenzijdig voedingspatroon
• Veel rauwe groenten eten
• Gewichtsverlies, ondergewicht en ondervoeding
• Het wegblijven van de menstruatie bij vrouwen
• Last hebben van eenzaamheid, depressie en schuldgevoelens

 

Gevaren van orthorexia nervosa

Door het vermijden van voedingsmiddelen eten mensen met orthorexia te eenzijdig en krijgen ze niet alle voedingsstoffen binnen die ze nodig hebben. Dit eenzijdige voedingspatroon kan leiden tot ondergewicht en ondervoeding door een tekort aan essentiële voedingsstoffen zoals eiwit, essentiële vetzuren, vitamines en mineralen.

Niet alleen fysiek, maar ook voor de mentale gezondheid is deze stoornis nadelig. Zo isoleren mensen met orthorexia zichzelf. Ze vermijden bijvoorbeeld sociale gelegenheden waar in hun ogen verkeerd eten op tafel komt. Er wordt steeds meer afgezien van het meedoen aan normale dingen. Eten en het vermijden van ongezond eten, is het enige thema dat de dag beheerst.

 

Risicofactoren extreem gezond eten

Uit onderzoek is gebleken dat mensen met trekken van obsessief-compulsief gedrag, depressie en een eerdere stoornis, in combinatie met een grote focus op hun uiterlijk het meeste risico hebben op het ontwikkelen van orthorexia. Ook mensen die andere eetgewoontes hebben zoals bijvoorbeeld vegetariërs, veganisten of mensen die een strikt eetschema aanhouden lopen een verhoogd risico.

 

Wanneer slaat gezond eten door in extreem gezond eten?

Gezond eten is niet hetzelfde als orthorexia. Je moet gaan oppassen als de keuzes over wat je wel en niet wilt eten, je belemmeren in het dagelijks leven. Bijvoorbeeld dat je het gevoel krijgt gevangen te zitten in je dieetkeuzes en het een obsessie wordt. Dit kan namelijk een negatieve invloed hebben op je leven, zelfbeeld en gezondheid. Hier wordt extreem gezond eten juist ongezond.

Spendeer je veel tijd aan het kiezen en bereiden van eten, dat het normale dingen in je leven in de weg staat? Voel je je angstig, schuldig of vies door het eten van dingen die je als ongezond bestempelt? Is je gevoel van geluk afhankelijk van de gezondheid van het voedsel dat je eet? Wil je soms wel eens wat ‘ongezonds’ eten, maar merk je dat dit totaal niet lukt? Elimineer je gedurende de tijd steeds meer voedsel uit je dagelijkse eetpatroon? Kan je op meerdere van deze vragen ja beantwoorden? Dan is het een goed idee om eens bij jezelf na te gaan of je gedrag misschien zorgelijk is en indien nodig advies in te winnen bij je huisarts.

 

Eetstoornissen en sport

Wil jij meer leren over orthorexia nervosa en andere eetstoornissen? Tijdens de 2-daagse online cursus Eetstoornissen en Sport leer je meer over dit onderwerp. De cursus is geschikt voor iedereen die meer kennis en praktische handvatten wil hebben rondom eetstoornissen (binnen de sportwereld). Theoretische kennis wordt afgewisseld met ervaringskennis en diverse werkvormen.

Lesdag 1: vrijdag 17 september van 10.00 – 15.30 uur (klassikaal online les)

Lesdag 2: vrijdag 1 oktober van 10.00 – 15.30 uur (klassikaal online les)

Wil jij meer blogs lezen over eetgedrag? Lees dan eens onze blog over Emotie Eten De Baas: Hoe te herkennen en afleren!