Januari.. de feestdagen zijn achter de rug en de tijd van goede voornemens is aangebroken. Voor veel mensen hét moment om gezonder te gaan leven. Met als doel om je beter te voelen en misschien wat van die kerstkilo’s kwijt te raken. De verkoop van dieetboeken en detoxkuren schiet omhoog. Maar helpt zo’n detoxkuur wel in fit gezond afvallen?

 

Wat is detoxen?

Waarschijnlijk denk je, als je het woord detox hoort, aan de verschillende kuren en sapjes die je neemt tijdens een detox-kuur. Maar wist je dat detoxen een lichaamseigen proces is? Het is namelijk het onschadelijk maken van gifstoffen in je lichaam. Waarna ze vervolgens weer je lichaam verlaten. Bijvoorbeeld via de urine, ontlasting, ademhaling, huid of transpiratievocht. En nee, hier heb je geen speciale sapjes voor nodig. Onze lever en nieren kunnen dit namelijk prima zelf! Mits je lever of nieren goed functioneren. Indien dit niet het geval is, zal een detoxkuur ook niet voldoende zijn om je te helpen.

In de geneeskunde is detoxen overigens iets totaal anders. Namelijk de behandeling bij mensen na onverantwoord gebruik van drugs, medicijnen, alcohol of huishoudmiddelen. Of de eerste stap bij het afkicken van alcohol, drugs of medicijnen.
In dit artikel heb ik het over de detoxproducten en detoxbehandelingen zoals vasten, sapkuren, voedingssupplementen, darmspoelingen, kleinbehandelingen, acupunctuur en pleisters. Er zijn veel verschillende methodes om op deze alternatieve manier te detoxen. Maar ze beloven allemaal hetzelfde: Minder gezondheidsklachten, meer energie en gewichtsverlies.

 

Heb je een detox nodig?

Voordat we nagaan of detoxen effectief is, kijken we eerst of het ook nodig is om te detoxen. Ofwel het verwijderen van gifstoffen uit ons lichaam.
Het klopt inderdaad dat we gifstoffen opslaan in ons lichaam. Dit krijgen we binnen via onze voeding, via de ademhaling en onze huid.
Deze gifstoffen kunnen, zoals elke stof, bij een te hoge dosering schadelijk zijn voor de gezondheid. Daarom is het allereerst belangrijk hier niet te veel van binnen te krijgen. Door bijvoorbeeld gevarieerd te eten, heb je een lager risico op een te hoge inname van 1 bepaalde gifstof.
We krijgen dus gifstoffen binnen en deze kunnen nadelig zijn voor de gezondheid. Maar gelukkig worden de meeste van deze stoffen probleemloos uitgescheiden door ons lichaam. Het beste is natuurlijk voorkomen dat de gifstoffen zich ophopen in ons lichaam. Maar aanbieders van detoxproducten hebben een andere oplossing. Namelijk deze gifstoffen verwijderen uit het lichaam.

Meer weten over voeding? Bekijk onze opleiding Voedingsdeskundige.

 

Werkt het?

Helaas is er nog erg weinig onderzoek gedaan naar de effectiviteit van verschillende detoxprogramma’s. En de onderzoeken die wel zijn gedaan hebben vaak een slechte kwaliteit. Bijvoorbeeld door te weinig deelnemers, geen meting van gifstoffen of geen gebruik van een controlegroep. Kortom fabrikanten kunnen niet bewijzen dat een detox ook daadwerkelijk werkt.
Sterker nog.. het kan zelfs gevaarlijk zijn voor de gezondheid als het detoxen extreme vormen aanneemt of voor een langere tijd duurt. Denk aan een overdosis aan supplementen, gebruik van laxeermiddelen of tekorten in de voeding.

 

Hoe kan je het jaar wel gezond beginnen?

Detoxen helpt dus niet om gifstoffen uit je lichaam te verwijderen. Maar wat kan je dan wél doen?

• Verminder de blootstelling aan giftige stoffen. Bijvoorbeeld door gevarieerd te eten.
• Verminder de blootstelling aan rook, smog en chemische dampen te verminderen.
• Vezels kunnen helpen om gifstoffen uit te scheiden. Dus gebruik volop volkoren graanproducten, groenten en fruit! Spoel het wel goed af in verband met eventuele pesticiden op je groenvoer.

 

Detoxen en afvallen

Als detoxen niet werkt om ons lichaam te ontgiften, helpt het dan wel om af te vallen? Soms wel! Vaak gaat de calorie-inname tijdens een detox flink naar beneden. Dit kan dus helpen om gewicht te verliezen. Naast een afname van calorieën, worden er vaak ook minder koolhydraten gegeten. Hierdoor vullen de glycogeenvoorraden niet meer aan en verlies je glycogeen en vocht. Dat alleen kan al 2-3 kg gewichtsverlies verklaren. Daarnaast wordt je maaginhoud ook minder, waardoor je lichter bent. Deze effecten zijn helaas tijdelijk als je weer normaal gaat eten. Vaak zitten die verloren kilo’s er snel weer bij. Het is dus helaas geen oplossing voor de lange termijn!

 

Referenties
Silva, A. L. O. D., Barrocas, P. R., Jacob, S. D. C., & Moreira, J. C. (2005). Dietary intake and health effects of selected toxic elements. Brazilian journal of plant physiology, 17(1), 79-93.
Genuis, S. J. (2011). Elimination of persistent toxicants from the human body. Human & experimental toxicology, 30(1), 3-18.
Klein, A. V., & Kiat, H. (2015). Detox diets for toxin elimination and weight management: a critical review of the evidence. Journal of human nutrition and dietetics, 28(6), 675-686.