Auteur: Neeke Smit
29 juni 2023 10:59

Anorexia en boulimia zijn twee verschillende eetstoornissen die een verwoestend effect kunnen hebben op de fysieke, mentale en emotionele gezondheid van een individu. Hoewel beide aandoeningen een ongezonde relatie met voedsel inhouden, verschillen ze qua symptomen en gedrag. Het is belangrijk om de signalen van deze eetstoornissen te kunnen herkennen, zodat je als leefstijlcoach, voedingsdeskundige of fitness professional weet wat je wel en niet kan doen. Neem een kijkje op onze website voor de opleiding Voedingsdeskundige of BGN Gewichtsconsulent om meer te leren over… In deze blog zullen we de verschillen tussen anorexia en boulimia onder de loep nemen, met een focus op de symptomen, fysieke en psychische gevolgen. Laten we beginnen!

Wat is het verschil tussen anorexia en boulimia?

In Nederland zijn er zo’n 5600 mensen die lijden aan Anorexia Nervosa en 23.000 mensen met Boulimia Nervosa.
Kenmerken voor Anorexia is een laag lichaamsgewicht en een verstoord lichaamsbeeld. Ze zijn bang voor gewichtstoename en/of vertonen gedrag dat gewichtstoename voorkomt. Bijvoorbeeld door streng te lijnen, veel te bewegen of te compenseren met braken of gebruik van laxeermiddelen.

Kenmerkend voor Boulimia Nervosa zijn regelmatig voorkomende eetbuien en compensatiegedrag. Bijvoorbeeld braken, laxeermiddelen gebruiken en overmatig bewegen. Beide gemiddeld minstens 1 keer per week voor 3 maanden lang. Mensen met boulimia hebben net als mensen met anorexia een verstoord lichaamsbeeld, maar hun gewicht is meestal normaal. Hierdoor is het niet altijd aan de buitenkant te zien.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van anorexia en boulimia?

Mensen met Anorexia vinden en voelen zich vaak dik terwijl ze heel mager zijn. Ze zijn voortdurend bezig met hun lichaamsgewicht en zijn opvallend bezig met eten en afvallen en overmatig sporten. Ondanks een laag lichaamsgewicht zijn ze nog steeds aan het lijnen. Ze hebben vaak een negatief zelfbeeld en weinig zelfwaardering.
In tegenstelling met anorexia hebben mensen met boulimia een onbedwingbare behoefte om enorme hoeveelheden voedsel te eten. Ze zijn geobsedeerd door eten. Dit wordt dan vervolgens gecompenseerd. Door te braken, overmatig gebruik te maken van laxeermiddelen, diuretica of klysma’s.

Het herkennen van een eetstoornis bij iemand kan erg lastig zijn. Wil jij meer leren over de signalen waar je op moet letten? Meld je dan aan voor de On Demand opleiding Eetstoornissen en sport.

Hoe worden anorexia en boulimia gediagnosticeerd en welke criteria worden gebruikt?

Vanuit de DSM-V zijn er diagnostische criteria opgesteld wat betreft anorexia en boulimia.
Verschillen anorexia en boulimia eten wegenBij anorexia luiden deze criteria als volgt:
  • Het beperken van de energie-inname ten opzichte van de energiebehoefte, resulterend in een significant te laag lichaamsgewicht voor de leeftijd, de sekse. de groeicurve en de lichamelijke gezondheid. Een significant te laag gewicht wordt gedefinieerd als een gewicht dat lager is dan het minimale normale gewicht of, bij kinderen en adolescenten, een lager gewicht dan wat minimaal wordt verwacht.
  • Een intense vrees om aan te komen of dik te worden, of persisterend gedrag dat gewichtstoename verhindert, zelfs al heeft betrokkene een significant te laag gewicht.
  • Een stoornis in de manier waarop de betrokkene zijn of haar lichaamsgewicht of lichaamsvorm ervaart, een onevenredig grote invloed van het lichaamsgewicht of lichaamsvorm op het oordeel over zichzelf of persisteren om het niet onderkennen van de ernst van het actuele lage lichaamsgewicht.
Bij boulimia is er sprake van de volgende criteria:
  • Recidiverende eetbui-episodes. Een eetbui-episode wordt gekenmerkt door beide volgende kenmerken:
    • Het in een afzonderlijke tijdsperiode (bijvoorbeeld twee uur) eten van een hoeveelheid voedsel die beslist groter is dan die de meeste mensen binnen dezelfde tijd, onder vergelijkbare omstandigheden zouden eten.
    • Het gevoel tijdens de episode geen beheersing te hebben over het eten (bijvoorbeeld de betrokkene heeft het gevoel niet te kunnen stoppen met eten, of zelf niet te kunnen beheersen wat en hoeveel hij of zij eet).
  • Recidiverend inadequaat compensatoir gedrag om gewichtstoename tegen te gaan, zoals zelf opgewekt braken, misbruik van laxantia, diuretica of andere medicatie, vasten; of overdadige lichaamsbeweging
  • Zowel de eetbuien als het inadequate compensatoire gedrag doen zich gedurende drie maanden gemiddeld minstens eenmaal per week voor.
  • De lichaamsvorm en het lichaamsgewicht hebben een onevenredige grote invloed op het oordeel over zichzelf.
  • De stoornis treedt niet uitsluitend op tijdens episoden van anorexia nervosa.

Wat zijn de lichamelijke gevolgen van anorexia en boulimia?

Mensen met anorexia verliezen gewicht en hebben ten gevolge hiervan een laag vetpercentage. Onder andere hierdoor en dat de stofwisseling minder snel werkt hebben ze het snel koud. Klachten als uitdroging, coördinatieproblemen, vermoeidheid, spierkrampen, verminderde weerstand en het uitblijven van de menstruatie komen vaak voor. Ook ontstaan er vaak overbelastingblessures bij het sporten.

Ook mensen met boulimia hebben last van een verstoord lichaamsbeeld, maar hebben niet altijd ondergewicht. Het lichaamsgewicht kan sterk schommelen. Indien er sprake is van frequent braken kunnen mensen met boulimia last krijgen van een zere keel, geschaafde knokkels en problemen met tanden en tandvlees. Ze zijn vaak uitgedroogd en hebben last van een slechte huid en spierkrampen. Bij mensen met boulimia blijft de menstruatie vaak niet volledig weg maar is deze wel verstoord.

Zijn er verschillen in psychologische aspecten van anorexia en boulimia?

Mensen met anorexia hebben vaak een negatief zelfbeeld en weinig zelfwaardering. Somberheid, angsten en sociaal isolement komen vaak voor bij mensen met anorexia. Het lijkt erop dat mensen met anorexia vaker impulsief, competitief, prestatiegericht en perfectionistisch zijn.
Verschillen anorexia en boulimia - weegschaal

Ook mensen met boulimia hebben een verstoord lichaamsbeeld. Mensen met boulimia hebben een onbedwingbare behoefte om enorme hoeveelheden voedsel te eten en zijn geobsedeerd door eten. Periodes van vasten en overmatig lijnen en eetbuien wisselen elkaar af. Angsten, depressie, gevoel van hulpeloosheid en stemmingswisselingen komen vaak voor. Evenals een gevoel van hulpeloosheid.

Wat te doen bij een verdenking van een eetstoornis?

Aan het ontwikkelen van een eetstoornis gaan veel risicofactoren vooraf die vaak al langere tijd aanwezig zijn. Daarbij ontstaat een eetstoornis niet spontaan, maar doorloop iemand met een eetstoornis een heel proces. Het is belangrijk om vroeg signalen te kunnen signaleren en het gesprek aan te gaan bij verdenking van een eetstoornis. Begeleid bij verdenking van een eetstoornis niet zelf. Er is een grote kans dat je meer kwaad dan goed doet.

Over de auteur

Neeke Smit docent en auteur

Neeke Smit

Gezonde voeding en een gezonde leefstijl zijn altijd de passie van Neeke geweest. De keuze voor de opleiding voeding en diëtetiek, die ze in 2013 heeft afgerond, was dan ook snel gemaakt. Tijdens deze studie heeft ze zich veel verdiept in voeding en sport en haar fitnessinstructeur A behaald. Voor haar afstudeerscriptie heeft ze onderzoek gedaan naar de effecten van eiwitten bij een calorisch restrictie aan de Universiteit van Wageningen. Haar stage heeft ze gelopen in een ziekenhuis, waar ze ervaring heeft opgedaan met behandelen en begeleiden van patiënten met ziektebeelden zoals COPD, diabetes en hart- en vaatziekten.

Na haar afstuderen is Neeke werkzaam gebleven in het ziekenhuis en begonnen als fitnessinstructrice bij Fit For Free. Daarnaast is ze begonnen als columnist voor FIT.nl waar ze artikelen schrijft over voeding en in samenwerking met het team online coaching heeft ontwikkeld. In 2014 heeft ze haar eigen diëtistenpraktijk opgestart. Om mensen optimaal te kunnen begeleiden met voeding en sport heeft ze de Post HBO-Sportdiëtetiek gevolgd en met succes afgerond in 2014.

93 artikelen

Lees meer over Neeke >>

Voorgaande blogs

Deel dit artikel