Vitaliteit is een populair begrip. Iedereen heeft er wel een beeld bij: springende collega’s, levendige 65+’ers, blije en energieke mensen. In deze blog leggen we uit waarom dit beeld niet klopt en wat vitaliteit dan wel is. Ook vertellen we waarom coachen op vitaliteit heel waardevol voor jouw klant kan zijn.

Wat is vitaliteit niet?

Bij vitaliteit denkt men aan energie. We hebben een beeld van oude mensen die nog springend door het leven gaan. In de van Dale vinden we de volgende definities:

vi·taal (bijvoeglijk naamwoord)

krachtig, energiek: een vitale grijsaard

vi·ta·li·teit

energie om te leven; levenskracht

Deze definities dekken de lading echter niet. Vitaliteit staat niet gelijk aan energie. Iemand kan onvoldoende calorieën binnen krijgen en toch vitaal zijn. Vice versa kan iemand met voldoende calorie-inname zich vermoeid en leeg voelen.

Wat is vitaliteit wel?

Vitaliteit is floreren in een autonoom en zinvol bestaan. Floreren is het antwoord op ons verlangen meer uit ons leven te willen halen en wordt samengevat als het ervaren van hoge niveaus van emotioneel, psychologisch en sociaal welbevinden op basis van zelfdeterminatie, persoonlijke ontwikkeling, betekenisvolle relaties en een zinvol leven met duidelijke richting. Het gaat over het bepalen van je eigen waarde en ethische keuzes maken die daarmee overeenkomen.

Vitality is concerned with the energy for action: not just feelings of arousal but energy available to the self

 

Leefstijl versus vitaliteit

Een simpele uitleg is dat leefstijl (gezondheid) gaat over alles wat je moeder vroeger tegen je zei: “Ga op tijd naar bed, eet je groente op en kom eens van de bank af.” Vitaliteit gaat over alles wat je moeder niét met jou besprak: was ze écht gelukkig met je vader? Had ze twijfels of ze jou wel goed heeft opgevoed en was ze wel tevreden met de keuzes die ze maakte om te werken of juist thuis te blijven?
Het verschil tussen leefstijl en vitaliteit zullen we illustreren aan de hand van een aantal voorbeelden:

valt onder leefstijl

• Iemand die wil afvallen en meer bewegen, zodat hij/zij gezond oud kan worden.
• Willen stoppen met vlees eten, omdat iemand heeft gelezen dat vlees het risico verhoogt op kanker valt onder.
• Iemand die aan krachttraining wil doen voor een betere botdichtheid en om beter te kunnen functioneren in dagelijkse activiteiten.

valt onder vitaliteit

• Iemand die wil afvallen en meer bewegen, zodat hij/zij dan een betere relatie heeft met zijn/haar partner.
• Willen stoppen met vlees eten, omdat iemand duurzaam wil leven.
• Iemand die aan krachttraining wil doen om meer zelfvertrouwen en controle over zijn leven te krijgen.

De meerwaarde van coachen op vitaliteit

Stel dat je jouw klanten opnieuw naar hun doelen vraagt? Is dit dan enkel voor een leefstijlverandering of zie je nu veel raakvlakken met vitaliteit?

In de praktijk gaan de vragen van klanten vaak over vitaliteit. Ze zijn ontevreden over zichzelf, de manier waarop zij leven, de keuzes die ze maken of de mate van controle (autonomie) en zingeving die ze in hun leven ervaren.

• Iemand klopt bij jou aan om af te vallen, maar blijkt een gebrek aan autonomie te ervaren.
• Iemand die behoeftefrustratie ervaart en zingeving of richting mist, heeft geen energie om een strikt dieet te volgen.
• Iemand die in een vechtscheiding zit, heeft geen bandbreedte of energie om bezig te zijn met afvallen maar wel met vitaliteit.

Meerdere studies waarbij men niet bezig is geweest met leefstijl, maar met vitaliteit hebben geleid tot minder problemen met het lichaamsbeeld, een herstelde relatie met voeding en een betere mentale gezondheid. Coachen op vitaliteit leidt in onderzoek tot zowel fysieke als mentale gezondheidswinst.

4-daagse cursus Coachen op Vitaliteit

De 21e eeuw daagt ons op allerlei manieren uit. Een bijzonder leven is de norm geworden; het gras bij de (online) buren lijkt veel groener dan de onze. “Gaan ze nu alweer op reis? Zij gaan lekker uit eten terwijl ik thuis met de kinderen zit. Hij gaat wel 4 keer per week naar de fitness. Die baan van jouw oud-klasgenoot op Linkedin ziet er wel super interessant uit…”

De keerzijde van deze medaille is een groeiende groep die thuis komt te zitten; overspannen of met een burn-out. Maar ook mensen die zich afvragen of dit het leven nu is. Vitaliteit gaat over een autonoom en zinvol bestaan. Vitaliteit is bezig zijn met leven in plaats van overleven, nastreven wat jij belangrijk vindt en de (mentale) energie hebben om dit te realiseren en obstakels te overwinnen.

Door te werken aan vitaliteit geef je mensen de controle over hun leven terug, en help je ze te werken aan een zinvol en goed bestaan. Niemand zal op zijn of haar sterfbed balen dat hij of zij geen six-pack of mooie auto had. Het meest voorkomende waar mensen spijt van hebben, is dat ze meer naar zichzelf en hun eigen waarden hadden willen luisteren en leven. Dat is precies waar je mee kunt helpen door hierop te coachen

Benieuwd wanneer we weer starten? Bekijk de actuele startdata of lees meer informatie over de cursus Coachen op Vitaliteit.

Meer informatie

Bronnen:
(Carrier, 1994) (Hawley, 2008) (Alison J Bradshaw, 2010).
Self-Determination Theory Applied to Health Contexts: A Meta-Analysis