Auteur: Isabelle Groenstege
22 september 2022 09:31

Afgelopen week was de Verspillingsvrije Week van de Stichting Samen tegen Voedselverspilling. Als partner van deze campagne tegen voedselverspilling vroegen wij onze cursisten en volgers op sociale media om tips te delen om voedselverspilling te voorkomen. Onder de tipgevers hebben wij mooie prijzen verloot.
Voor jou hebben we deze tips verzameld. Deze kan je gebruiken ter inspiratie voor jezelf en/of bij de begeleiding van je klanten.

Start2Move partner van de Verspillingsvrije Week 

Je vraagt je wellicht af waarom Start2Move partner is geworden van dit initiatief. Onze cursisten van onder andere de opleidingen BGN Gewichtsconsulent, Leefstijlcoach, Voedingsdeskundige en Sport en Voeding gaan te werk in een vakgebied waarin duurzaamheid steeds belangrijker wordt.
Wij zien een kans voor hen om cliënten niet alleen te begeleiden naar een gezonder, maar ook naar een duurzamer eetpatroon. Hoewel duurzaam eten goed is voor het milieu en voor je gezondheid, zit er nog wel een stigma op. Daarom bieden we twee gratis webinars aan: over duurzamer eten en over vegetarische voeding en sport.
In lijn met onze leermethode die gericht is op actief leren van theorie én op het leren van praktijkervaringen van elkaar, hebben we in de Verspillingsvrije Week opgeroepen om tips te delen. Hier kun je meer lezen over de campagne.

Nederlandse consumenten willen voedselverspilling terugdringen

Er zijn veel leuke en nuttige tips gegeven en we zagen heel opvallende recepten met restjes voorbij komen. Deze delen we graag met je, ter inspiratie voor jezelf en jouw (toekomstige) klanten. 80% van de Nederlanders wil namelijk voedselverspilling terugdringen, maar vele van hen weten niet hoe.
Maar liefst 9,5% van het eetbare voedsel dat door Nederlandse huishoudens gekocht wordt, wordt verspild. Per persoon is dat per jaar 34,3 kilo aan vast voedsel en 45,5 liter vloeibaar voedsel en dranken. Voor de productie van dat eten is veel energie, land en water gebruikt. De meest verspilde productgroepen zijn brood, zuivel, groente, fruit en aardappelen. Met deze informatie en tips kan jij je klanten helpen bij het terugdringen van hun voedselverspilling. Leuke bijkomstigheid is dat het je ook je boodschappenbudget naar beneden kan brengen.

Algemene tips tegen voedselverspilling 

Om voedselverspilling in het algemeen te verminderen werden via de campagne de volgende tips gedeeld:
  • Maak een meerdagenplan of weekplan voor je boodschappen, waarin je restjes van eerdere dagen gebruikt in een volgend recept.
  • Kijk in de koelkast wat op moet en zoek bij die ingrediënten online een recept.
  • Gebruik de TooGoodToGo app.
  • Koop producten in de winkel met kortingsstickers.
  • Koop de overblijvers van bijvoorbeeld Albert Heijn of de Jumbo.
  • Koop alleen twee-voor-een aanbiedingen als je weet dat je er twee gaat gebruiken.
  • Ruik en proef producten die voorbij hun Ten Minste Houdbaar (THT) datum zijn. Bij deze producten kun je bederf zo opsporen. Ruikt en proeft het nog goed? Dan kun je het nog prima eten.
  • Koop vers alleen als je het echt eet.

Tips tegen brood en deegwaren verspilling

Brood en deegwaren worden per kilogram product het meest verspild. Per persoon worden in Nederland gemiddeld vier boterhammen per persoon verspild. In totaal gaat dat over ruim 2 miljoen kilo brood per WEEK in Nederland. Om dit te verminderen werden de volgende tips gegeven:
  • Bewaar brood in de vriezer en haal eruit wat je nodig hebt. In de koelkast wordt brood sneller oud.
  • Maak toast, wentelteefjes, tosti’s, broodpizza’s, broodquiches, bruchetta, paneermeel of croutons van oud brood. Op internet staan tal van recepten.
  • Luxebroodjes maak je zo weer lekker knapperig door ze met water te besprenkelen en nog even in de oven te doen. Je kunt de broodjes ook snijden en insmeren met knoflook, olijfolie en kruiden en dan in de oven doen. Of je maakt er een crostini van.
  • Gesneden stokbroodjes hou je nog een nacht lekker door ze te bewaren in een schaal met een vochtige theedoek erover. Tip uit de horeca. Zo drogen ze niet uit.
  • Kijk hier eens naar de 10 tips tegen broodverspilling van Leuke Geit.
  • Meet je pasta en rijst af voor het koken.
  • Kies voor volkorengranen. Het meest voedzame deel zit bij de vezels. Zonde om dat niet te eten.

Tips tegen verspilling van zuivel

Zuivel staat op de tweede plaats van producten die het meest verspild worden (gerekend in kilo’s). In Nederland eten en drinken we per week per persoon gemiddeld 2,5 kilo zuivel. Melk, yoghurt en kaas worden het meest gegeten. Per WEEK wordt er 1,7 miljoen kilo zuivel (exclusief kaas) verspild in de Nederlandse huishoudens. 1,7 miljoen kilo! Dat gaat over zwembaden vol zuivel. Opvallend is dat verspilling hiervan vooral gaat om restanten die achterblijven in verpakkingen, schaaltjes en bekertjes.
Wat kan je doen tegen zuivelverspilling?
  • Van zure melk, karnemelk en Optimel over datum kan je gerust nog pannenkoeken bakken.
  • Van melk en sojamelk (bijna) op de datum zelf kan je heerlijke toetjes/ontbijtjes maken zoals custard of griesmeel; gekookt is het toch nog weer wat langer houdbaar en deze gerechten zijn heerlijk op de koudere dagen.
  • Gebruik flessen- en pottenlikkers om pakken en bakjes echt leeg te maken.
  • Bewaar zuivel altijd in de koelkast bij een temperatuur van 4°C.
  • Zet pakken melk en yoghurt zo snel mogelijk (terug) in de koelkast en laat ze niet lang op tafel staan. Bacteriën groeien veel sneller buiten de koelkast.
  • Door je zuivelpak slim te vouwen krijg je ook het laatste restje uit je pak vla of yoghurt.
  • Melk kun je prima invriezen, bijvoorbeeld in een oud jampotje.
  • Heb je na een feestje restjes Franse kaasjes? Roer ze tot een kaasspread met een beetje witte wijn.
  • Pak niet het achterste pak melk in de winkel als je het gelijk gaat gebruiken.

Tips tegen groenteverspilling

Op nummer drie in de lijst van meest verspilde producten staat groente. Als BGN gewichtsconsulent, voedingsdeskundige of leefstijlcoach begeleid je mogelijk cliënten naar een gezonder eetpatroon met meer groente. Veel mensen eten minder groente dan vanuit de Gezondheidsraad en het Voedingscentrum geadviseerd wordt. Tegelijkertijd overschatten mensen hun groente-inname. Zij rekenen met de hoeveelheid groente die gekocht is en niet met de hoeveelheid die daadwerkelijk gegeten wordt. Bij verse groente worden uiteraard niet eetbare delen verwijderd.
Echter, er worden ook veel eetbare delen verspild. Maar liefst 1,2 kilo eetbare groente per WEEK in de Nederlandse huishoudens. Vooral komkommer, ui, bloemkool, bereide groente en voorgesneden rauwkost worden vaak weggegooid.
Een paar tips om groenteverspilling tegen te gaan:
  • Eet de stronken van de broccoli en champignons en het groen van prei.
  • Het loof van wortels en bieten kun je eten, bijvoorbeeld in de soep.
  • Verwerk restjes groente in een soep, pastasaus of omelet.
  • Maak chips van bloemkoolbladeren of restjes aardappel, pompoen of wortel. Husselen met zout, peper of andere kruiden en wat olie en dan in de oven.
  • Koop kruidenplantjes in plaats van gesneden verse kruiden. Deze blijven langer goed en groeien weer verder.
  • Snij van bosui van boven naar onder wat je nodig hebt. Zet het bolletje met het stukje wortels dat er nog is in een glas met een bodempje water. De wortels en de stengel zullen weer aangroeien. Zo heb je meer lente bosui. Bieslook op pot groeit ook weer aan.
  • Noteer op je boodschappenlijstje hoeveel groente je nodig hebt.
  • Breng oneetbare delen van groenten en restjes waar je echt niets meer mee doet naar de kinderboerderij of boer in de omgeving. Die kan het nog als voer voor de dieren gebruiken.

Tips tegen verspilling van fruit

Voordat fruit in de fruitmand ligt, heeft het een hele weg afgelegd. Vooral als het uit het buitenland komt. Van boer tot bord is er veel werk en energie in het product gestopt. Gemiddeld eten Nederlanders ongeveer 1 stuk fruit per dag. Tegelijkertijd wordt er ongeveer een half stuk fruit per persoon weggegooid. Appel, peer en banaan het meest. In totaal kan er in Nederland bijna 1 miljoen kilo fruit per WEEK van de afvalbak worden gered. Banaan is het meest verspilde fruit en juist daar kregen we relatief veel tips over binnen.
  • Koop weesbananen! Dit zijn de losse bananen die overblijven nadat mensen die van een tros gehaald hebben. Deze blijven vaak liggen in de winkel en worden dan weggegooid.
  • Maak bananenbrood, haverbananenkoekjes of bananenpannenkoekjes van bijna overrijpe bananen. Oude bruine bananen kun je ook in bladerdeeg wikkelen en dan in de oven bakken. Of in de pan bakken met een beetje bruine suiker en citroensap.
  • Eet je je banaan echt niet meer op? Leg de banaan dan in de tuin voor de insecten want die zijn er dol op.
  • Van appels die dreigen over de datum te raken; maak appelmoes. Kook de appelstukjes met een klein beetje water en eventueel wat kaneel tot het zacht is. Dan stampen en voor de zoetekauw wat honing toevoegen (maar dat hoeft niet).
  • Eet je appels en peren met schil, dan krijg je gelijk ook meer gunstige voedingsstoffen binnen.
  • Als je voor meerdere dagen boodschappen doet, pak dan wat rijper en minder rijp fruit.
  • Maak vegan bacon van bananenschillen.
  • Houd je fruit langer houdbaar door het bij de juiste temperatuur te bewaren. Gesneden fruit, appels, peren, druiven, zacht fruit, perziken en kiwi’s blijven het langste goed in de koelkast. Laat deze als ze nog niet rijp zijn buiten de koelkast om te kunnen narijpen. Exotisch fruit kan niet goed tegen de kou en bewaar je beter buiten de koelkast; banaan, ananas, mango, meloen, guave. Citrusfruit blijft het best bewaard op een koele donkere plek.
  • Sommige fruitsoorten zoals appels, bananen, peren en perziken scheiden het gas ethyleen af tijdens het rijpen. Bepaalde groente- en fruitsoorten zoals sla, aardappelen, uien, broccoli, groene koolsoorten, peterselie en komkommer bederven sneller door ethyleengas en kun je daarom beter apart bewaren. Fruit dat meestal onrijp verkocht wordt zoals kiwi rijpt juist beter na bij ethyleengas. Bewaar je groente en fruit daarom op verschillende pakken.
  • Kook appels, peren, mango, abrikozen, bramen, cranberries, pruimen, rabarber tot moes en vries dit in of maak jam van fruit dat op moet.

Tips tegen aardappelverspilling

De Nederlandse bodem is ideaal voor het telen van aardappelen en ze worden hier dan ook veel gegeten. In veel landen worden aardappelen gerekend tot groente, in Nederland staan ze vaak als vervanging van graanproducten op het menu. Nederlanders eten gemiddeld 3,5 dagen in de week aardappelen. Helaas worden niet al deze aardappelen opgegeten. Ongeveer een kleine aardappel per persoon per week verspild. In totaal is dat bijna 1 miljoen kilo aardappelen per WEEK die gered kan worden. Dit zijn zowel bereide als niet bereide aardappelen. We kregen de volgende tips binnen om verspilling van aardappelen te reduceren:
  • Overgebleven, gekookte aardappelen invriezen om later in een curry of stoofschotel te gebruiken.
  • Overgebleven aardappelen in de koeling bewaren en als basis voor een lunchsalade gebruiken.
  • Bewaar aardappelen in een koele, donkere plek van 8 tot 10 graden. Als je die niet hebt, kun je aardappelen die je gebruikt om te koken ook in de koelkast bewaren.
  • Aardappels met uitlopers die je echt niet meer gaat eten, kun je in het voorjaar in een port aarde of in de volle grond zetten. Dan heb je een half jaar later tot wel 1,5 kilo nieuwe, verse aardappelen.
Naast deze punten werd ook aandacht geschonken aan verpakkingsmateriaal en minder gasverbruik in de tips:
  • Kook je eten niet langer dan nodig.
  • Kook groente en aardappelen in weinig water.
  • Kook je eten in één pan.
  • Kook niet meer water in de waterkoker dan dat je nodig hebt.
  • Koop grote verpakkingen van producten die je veel gebruikt.
  • Koop geen dranken in blikjes.
  • Koop geen verpakt water.
En welke tip(s) ga jij deze week proberen? Deel het met ons. En heb je nog meer tips? Die zijn ook van harte welkom.

Over de auteur

Isabelle Groenstege

Sinds 2017 werk ik met veel plezier als freelance docent en ontwikkelaar van lesmaterialen bij Start2Move. Het is ondertussen al enige tijd geleden dat ik de opleidingen HBO Voedingsmiddelentechnologie (HAS) en Master Voeding & Gezondheid (WUR) afmaakte. Daarna heb ik voor diverse bedrijven in de communicatie- en voedingssector gewerkt. Vooral het werken met groepen in de voorlichting vind ik erg leuk.

Na de geboorte van onze eerste dochter heb ik daarom de opleiding BGN Gewichtsconsulent gevolgd, om meer met de doelgroep zelf te kunnen werken. Dat doe ik nu al sinds 2015 als zelfstandige. Ik verzorg lezingen, workshops en lessen op het gebied van gezonde en duurzame voeding.

Daarnaast werk ik sinds kort als JOGG regisseur voor de gemeente Noordwijk, waarbij ik professionals verbind en ondersteun bij het creëren van een gezondere leefomgeving voor kinderen. De praktijkervaringen die ik opdoe, neem ik graag mee in de lessen van de opleidingen BGN Gewichtsconsulent, Voedingsdeskundige en Sport & Voeding. In de lessen maak ik ook graag ruimte voor de ervaringen van de cursisten. We kunnen zoveel van elkaar leren.

Voorgaande blogs

[anchorlinks]

ORANJE WK-ACTIE

mei 27th, 2026|

Auteur: Start2Move Het WK komt eraan en dat betekent extra voordeel voor nieuwe inschrijvingen. Zolang het Nederlands elftal actief blijft in het toernooi, profiteer jij automatisch mee [...]

Deel dit artikel