Moeten we vetten mijden of eten?

11 Jun

Net als suikers hebben vetten bij veel mensen een slechte naam. Alleen de naam zelf al geeft letterlijk aan dat je er vet van zou worden. Maar is dit wel terecht? Moeten we vetten mijden of juist eten? En in welke mate? In deze blog gaan we jou het antwoord geven op deze vragen.

De functies van vet
Vetten, ook wel lipiden genoemd, zijn aaneenschakelingen van vetzuren. In ons lichaam komen ze hoofdzakelijk voor als triglyceriden, fosfolipiden en cholesterol. Wanneer er een overschot aan energie in het lichaam is (door een positieve energiebalans) wordt energie opgeslagen in de vorm van deze vetten. Zo ontstaat vetmassa in het lichaam. De vetmassa speelt een belangrijke rol in het beschermen van onze vitale organen en het behouden van onze lichaamstemperatuur in een koude omgeving. Uiteraard is te veel aan vetmassa slecht voor onze gezondheid en heeft overtollig vet geen functie.

Naast vetmassa spelen vetten ook een rol in onze hormoonhuishouding. Zo draagt het bij mannen bij aan hun testosteronpeil en bij vrouwen zal het een positieve bijdrage leveren aan de oestrogeenhuishouding. Op deze wijze werkt vet anabool, oftewel spieropbouwend. Voor mensen die aan krachttraining doen is het dus belangrijk om voldoende vetten te eten. Ook zorgt een gebalanceerde vetinname voor een verbeterd bloedlipiden profiel: het leidt tot een hoger HDL (“goed” cholesterol) gehalte in het cholesterol en een lager LDL (“slecht” cholesterol) gehalte. Dit heeft een positief effect op de gezondheid. Vetten worden ook gebruikt in de opbouw en bescherming van cellen in het lichaam en om bijvoorbeeld je hersenen en spieren goed te laten werken. Tot slot kunnen vetten bijdragen aan een hoger thermisch effect van voeding, wat leidt tot een hoger energieverbruik. Kortom: mensen hebben vetten nodig!

Verschillende soorten vet
Over het algemeen maken we onderscheid tussen verzadigd, enkelvoudig onverzadigd en meervoudig onverzadigd vet. De verzadiging van vetten is afhankelijk van de scheikundige koolstofverbindingen. Al deze drie verschillende vetten hebben we in verschillende hoeveelheden nodig. Verzadigd vet heeft ten onrechte een slechte naam. Dit komt doordat verzadigd vet het cholesterolgehalte verhoogt. Echter is cholesterol niet slecht, maar zelfs nodig voor een gezonde hormoonhuishouding. Hierdoor draagt verzadigd vet dus bij aan spieropbouw. Verzadigd vet komt met name voor in producten die ‘vast’ zijn op kamertemperatuur zoals boter. Enkelvoudig en meervoudig onverzadigde vetten zijn net als verzadigde vetten nodig voor spieropbouw en een gezonde hormoonhuishouding. Er is één soort vet dat je het beste kunt vermijden, dit zijn transvetten. Dit komt omdat de verbinding van vetzuren bij transvetten, voor het lichaam moeilijk te verwerken is. Hierdoor hebben ze een negatief effect op ons cholesterolprofiel, onze hormoonhuishouding en daarmee onze algehele gezondheid. Transvetten komen met name voor in bewerkte voeding, zoals gefrituurd of gebakken voedsel.

Tot slot kennen we de essentiële vetzuren Omega 3 en Omega 6. Deze vetzuren kan het lichaam niet zelf maken, maar spelen wel een belangrijke rol in onze gezondheid. Daarom dienen we deze via onze voeding binnen te krijgen. Hierbij is de verhouding tussen Omega 3 en Omega 6 belangrijk. Een optimale verhouding is 1:1. Een goede bron hiervoor is vette vis. Indien je niet regelmatig vis eet, valt het aan te bevelen om Omega te suppleren. Het belangrijkste voor onze gezondheid is de verhouding van inname tussen de verschillende soorten vet. Hoeveel verzadigd en hoeveel onverzadigd vet moet ik eten voor een optimale gezondheid?

Aanbevolen inname
Een verhouding van 1:1:1 lijkt optimaal te zijn voor onze gezondheid. Dit betekent dat je voor elke gram verzadigd vet, 1 gram enkelvoudig onverzadigd vet en 1 gram meervoudig onverzadigd vet moet eten. Je dient dus van alle drie de soorten ongeveer evenveel binnen te krijgen op een dag. Een goede richtlijn voor sporters is om ongeveer 35-40% van de totale voeding aan vetten binnen te krijgen. Voor een gemiddelde inname van 2500 kcal komt dit dus neer op ongeveer 100 gram vet. In de ideale wereld is hiervan dus 33 gram verzadigd vet, 33 gram enkelvoudig onverzadigd vet en 33 gram meervoudig onverzadigd vet.

Uit welke voeding halen we deze vetten?
Het is goed om te onthouden dat de meeste voedingsproducten vaak twee of drie verschillende soorten vetten bevatten en er dus al gauw sprake is van een gezonde mix. Goede voedingsbronnen voor verzadigd vet zijn volle zuivel zoals bijvoorbeeld volle kwark of melk, maar ook pure chocolade. Meervoudig onverzadigd zit in bijvoorbeeld vis. Enkelvoudig onverzadigd vet komt gemixt voor in avocado, olijfolie en pindakaas.

Conclusie
Vetten spelen een belangrijke rol in onze gezondheid, met name door de invloed op onze hormoonhuishouding en de anabole/spieropbouwende werking. Dus ja, je kunt (met mate) prima genieten van een stuk chocola of een eetlepel pindakaas voor een optimale gezondheid! Wil jij meer leren over vetten en het optimaliseren van voeding en het verbeteren van de gezondheid voor jezelf en je klanten? Vanaf september starten we op diverse locaties in Nederland met de opleiding BGN Gewichtsconsulent. 

Meer informatie




 

Door Elian Goettsch | 11-06-2019


Meer lezen over: