Wat moet je doen om af te vallen?

03 Oct

Stel de volgende vraag aan een fitnessprofessional: ‘Wat moet je doen om af te vallen ’?

Menig professional zal zeggen dat je meer moet bewegen en minder moet eten. Oftewel de klassieke energiebalans. Uiteraard zit hier een kern van waarheid in. Toch is dit advies een oversimplificatie van de werkelijkheid. Om dit wat meer context te geven ga ik in dit artikel dieper in op eetgedrag, dat eigenlijk veel belangrijker en ingewikkelder is dan veel mensen denken.

Veel fitnessprofessionals en diëtisten richten zich bij het begeleiden van mensen op een passend eetpatroon en hoe de energiebalans een rol speelt bij afvallen. Daarnaast sporen veel fitnessprofessionals hun klanten aan om hun voeding bij te houden in een app of ze schrijven een dieet voor.

Het gaat bij deze aanpak vooral om wat je moet eten om af te vallen.

Op zich is het leerzaam en zinvol om mensen kennis te geven over wat een gezond voedingspatroon is. Ook kan het tracken van je voeding veel waardevolle informatie opleveren en mensen ook zeker wel helpen. Wij hebben ook vaak genoeg feedback gekregen van mensen die zeiden dat ze daar veel aan hebben gehad.Toch denk ik dat deze aanpak voor veel mensen met overgewicht niet toereikend genoeg is om langdurige gedragsverandering mee te bewerkstelligen. Uit de wetenschappelijke literatuur blijkt namelijk dat 80 procent van de mensen die op dieet gingen er niet in slaagt om op de langere termijn het gewicht vast te houden [1,2,3]. Wat gaat er mis en hoe kan het dat ons eetgedrag zo complex is?

Om af te vallen draait het niet alleen maar om wat je eet, maar vooral ook om waarom je eet.

Waarom eet je?
Het zichtbare gedeelte van eetgedrag is heel duidelijk en lijkt heel eenvoudig. Als je wil afvallen eet je gewoon wat minder en als je wil aankomen eet je wat meer. Net zoals iemand die wil stoppen met roken, gewoon geen sigaret meer in de mond moet nemen. De gemiddelde Nederlander begrijpt wel dat het stoppen met roken niet zo eenvoudig is en het complexer ligt dan de simpele handeling: wel of geen sigaret in je mond stoppen.

Toch is eetgedrag vaak net zo complex of misschien nog wel complexer. Veel mensen eten namelijk geregeld op momenten dat ze allang genoeg hebben gehad en eigenlijk geen honger meer hebben. Dit komt omdat ons eetgedrag sterk beïnvloed wordt door prikkels uit de verleidende omgeving (externe prikkels) of door interne prikkels (zoals negatieve emoties en verveling). We eten bijvoorbeeld vaak zonder dat het we door hebben meer als we anderen zien eten. Of sommige mensen gebruiken voeding als functie om zichzelf mee te troosten of verveling mee uit de weg te gaan. Daarnaast eten we vaak meer als we als we met andere dingen bezig zijn. Bijvoorbeeld voor de tv of tijdens het autorijden. Door al deze prikkels is het veel lastiger om te bepalen of je voldoende hebt gegeten.

Daar komt nog eens bij dat veel van ons eetgedrag tot stand komt door gewoontes die diep in ons brein kunnen zitten ingeslepen. Alleen een goede voornemen zoals: ik wil gezonder eten, is vaak niet voldoende om ook echt gezonder te eten. Uiteindelijk zijn het vaak de gewoontes die ons eetgedrag het meest beïnvloeden.
Kortom het zichtbare gedeelte van eetgedrag lijkt heel duidelijk, maar de manier waarop het eetgedrag tot stand komt is veel complexer. Terwijl het heel belangrijk is om het niet zichtbare gedeelte beter te leren begrijpen om uiteindelijk het zichtbare gedeelte te kunnen veranderen.

Conclusie
Als je iemand wil helpen met het begeleiden naar een gezondere leefstijl moet je diegene veel meer inzicht geven in zijn of haar (ongewenste) eetgedrag. De uitleg over de energiebalans en gezonde voeding spelen hierbij een belangrijke rol, maar wij zien dat dat het net zo belangrijk is om mensen te leren hoe ze met verleidingen om kunnen gaan en hoe ze ervoor kunnen zorgen dat ze niet terugvallen. Het is tijd dat hier meer aandacht aan wordt besteed. 

Binnenkort starten er weer een aantal nieuwe opleidingen en curssussen op het gebied van gezondheid, leefstijl, voeding en gedragsverandering. Vind hier de juiste opleiding of locatie bij jou in de buurt.

Dit artikel is geschreven door Erik van FIT.nl

Literatuur
[1] Dumbrowski, S.U., Kwasnicka, D., White, M., Sniehotta, F (2016). Theoretical explanations for maintenance of behaviour change: a systematic review of behaviour theories. Health psychology review. DOI: 10.1080/17437199.2016.1151372
[2] Kathryn, R., Michal G., Perri, G.M (2013). Long term adherence to health behavior change. American
journal of lifestyle medicine, 7(6), 395-404. DOI: 10.1177/1559827613488867.
[3] Milsom VA, Perri MG, Rejeski WJ. Guided group support and the long-term management of obesity. In: Latner JD, Wilson GT, eds. Self-Help Approaches for Obesity and Eating Disorders: Research and Practice. New York, NY: Guilford Press; 2007:205-222.

 

Door Niels | 03-10-2017


Meer lezen over: