Laat jij je misleiden door het etiket?

08 Apr

De etiketten van producten staan vol met teksten, tabellen en logo’s. Met behulp van deze etiketten kun je een gezondere keuze maken, maar ze kunnen je ook misleiden. Het is daarom belangrijk om te weten waar je op moet letten bij het lezen van een etiket.

Wanneer lees je een etiket?

Er zijn verschillende redenen om een etiket te controleren. Het kan bijvoorbeeld handig zijn als je producten wilt vergelijken om een gezondere keuze te maken. Maar je kan een etiket ook lezen om te controleren wat er in een product zit. Bijvoorbeeld als je een voedselallergie hebt. Daarnaast kun je nagaan hoe een product is gemaakt, waar het vandaan komt en of het duurzaam is. Het is verder belangrijk om te weten hoe je een product moet bewaren. Ook dit kun je terugvinden op het etiket.

Waar let je op bij het lezen van een etiket?
Ingrediëntenlijst
Op elk etiket kun je hem terugvinden: de ingrediëntenlijst. Hierin vind je terug wat er allemaal in het product zit. Ingrediënten staan op volgorde van gebruikte hoeveelheid genoteerd. Als een ingrediënt in de naam van het product zit of met plaatjes duidelijk op de verpakking staat, dan moet het percentage erbij worden vermeld. Met de ingrediëntenlijst kun je dus nagaan wat er daadwerkelijk in het product zit.

Voedingswaarden
Bij de voedingswaarden wordt aangegeven hoeveel energie en voedingsstoffen in het product zitten. Dit kan per 100 gram of 100 milliliter, maar ook per portie worden aangegeven. Het aantal calorieën, eiwitten en koolhydraten wordt benoemd en vaak is de lijst zelfs wat uitgebreider. Bij koolhydraten kan benoemd worden hoeveel suikers het product bevat en bij vetten hoeveel verzadigd vet er in het product zit. Naast deze voedingsstoffen wordt vaak ook benoemd hoeveel vezels en zout een product bevat. Steeds vaker worden vitamines en mineralen benoemd inclusief een percentage van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid.

Bewaarwijze
Op veel verpakkingen staat aangegeven hoe lang je het kunt bewaren. Indien de verpakking nog gesloten is, dan kun je het product bewaren tot de houdbaarheidsdatum. Er zijn twee soorten data:

Te gebruikten tot
TGT staat meestal op producten die snel bederven zoals verse vis en vlees. Het geeft aan tot wanneer het product veilig gebruikt mag worden. Door het voedsel kort na inkoop in te vriezen kun je de TGT datum verlengen.

Tenminste houdbaar tot
THT kun je nog vaak gebruiken na de datum. Het staat voor de datum waarbij het voedsel de juiste kwaliteit behoudt. Het komt voor op gekoelde, ingevroren, gedroogde en ingeblikte voedingsmiddelen. Je kunt deze producten dan ook eten na de THT datum mits de verpakking onbeschadigd is. Let daarnaast wel op hoe het product eruit ziet of ruikt.

Wetgeving omtrent etikettering
Wat er op een etiket moet staan en hoe dit vermeld moet worden, is vastgelegd in de Nederlandse Warenwet. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit controleert of fabrikanten zich aan deze wetten houden. Ondanks deze strenge wet- en regelgeving zoeken fabrikanten vaak het randje van deze wetgeving op. Daarom kunnen etiketten je gemakkelijk voor de gek houden.

Laat je niet foppen
Er zijn volop schreeuwende etiketten met mooie kreten en verkooppraatjes. Hierdoor kun je onbewust een minder gezonde keuze maken. Wat je ziet en leest op de verpakking klopt namelijk niet altijd. Een gewaarschuwd mens telt voor twee. Daarom een aantal punten waar je op kunt letten als je etiketten gaat lezen.

Let op claims
Kreten zoals ‘ambachtelijk’, ‘vers’ of ‘natuurlijk’ zijn geen waren die wettelijk beschermd zijn en mogen daarom altijd op de verpakking staan. Laat je dus niet misleiden door deze claims. Ambachtelijk brood kan net zo goed in de fabriek zijn gemaakt. Claims als ‘bron van vezels’ of ‘bron van calcium’ zijn wel wettelijk beschermde waren. Dit betekent dat het product inderdaad aan de claim voldoet.

Light betekent niet caloriearm
We spreken van een light product als deze 30% minder calorieën, suikers of vetten bevat. Een light product bevat dus niet altijd minder calorieën. ‘Light’ kan op deze (manier) behoorlijk verraderlijk zijn. Een voorbeeld hiervan is light pindakaas, deze bevat minder energie omdat de vetten in het product vervangen zijn door suikers. Je krijgt hierdoor minder vetten en calorieën binnen, maar de inname aan suikers neemt toe. En dat terwijl de vetten in pindakaas juist gezond zijn. Daarnaast hebben mensen vaak de neiging om meer te eten van light-producten, waardoor ze alsnog veel energie binnenkrijgen.

Portie grootte
Op veel verpakkingen staat de voedingswaarde per portie, bijvoorbeeld per glas of per koekje. Maar let goed op, want de fabrikant bepaalt hoe groot die portie is. Zo zitten er soms 2 koeken in een verpakking en wordt het aantal calorieën vermeld van 1 koek.

Misleidende plaatjes
Havermoutrepen met afbeeldingen van granen en fruit, terwijl er maar 1% fruit in zit. Klinkt bizar, maar dit zie je regelmatig voorbij komen. Op verpakkingen staan mooie foto’s van groente, fruit of noten. Vervolgens zit er nagenoeg niks van deze producten in en is het niks meer dan een serveersuggestie.

Hoe maak je een gezondere keuze
Door etiketten met elkaar te vergelijken kun je een gezondere keuze maken. Kijk hierbij niet naar de afbeeldingen op de verpakking. Maar kijk naar de keiharde cijfers, de voedingswaardetabel.

Vergelijk je producten per 100 gram en niet per portie. Kies daarnaast soortgelijke producten. Bijvoorbeeld 2 verschillende soorten muesli. Bekijk de voedingswaarden en ga na waar bijvoorbeeld de meeste vezels in zitten of de minste hoeveelheid suiker. Waar jij op let is uiteraard afhankelijk van jouw doel. Wil je meer eiwitten eten, dan let je hier op. Wil je minder verzadigd vet eten dan vergelijk je dit met elkaar.

Het is belangrijk dat je weet wat je eet. Bedenk daarom wat voor jouw belangrijk is en let goed op de etiketten als je een product koopt. Vanuit Start2Move worden verschillende cursussen en opleidingen aangeboden op het gebied van voeding. 

Bekijk alle voedingsopleidingen/-cursussen

Door Neeke Smit | 08-04-2019


Meer lezen over: