Gertjan Verbeek: "er is veel te weinig aandacht voor het mentale aspect in de sport"

22 Dec

Eerste kennismaking met de sportpsychologie
Gertjan Verbeek, sinds eind oktober trainer van FC Twente, leerde in 1999 sportpsycholoog Paul van Zwam kennen. De initiatiefnemer van de opleiding tot mentale trainer was net afgestudeerd als sportpsycholoog. ‘Ik kwam hem bij Heerenveen tegen’, memoreert Gertjan Verbeek, indertijd als assistent werkzaam bij de Friese club. ‘Foppe (de Haan) was er voorstander van dat de trainers zich ook ontwikkelden. Paul gaf ons trainers wat bijlessen over mentale weerbaarheid, mentale training. Daar was ik van onder de indruk. Ik kreeg het idee dat hij wel wat meer voor mij kon betekenen.’


Bij de KNVB doorliep Gertjan Verbeek alle cursussen tot en met coach betaald voetbal. Naar zijn gevoel kreeg de leergierige Fries tijdens zijn studie in Zeist te weinig kennis mee van de mentale aspecten bij het trainen. ‘Toen ik in 2001 bij Heracles op eigen benen ging staan als hoofdtrainer, heb ik Paul voor één dag in de week meegenomen. Hij draaide de hele dag mee om te kijken hoe ik met de groep omging en andersom. Hoe de interactie onderling verliep en daar gaf hij feedback aan. Hij was mijn coach.’

Na drie jaar bij Heracles continueerde Gertjan Verbeek de relatie bij SC Heerenveen, waar hij terugkeerde voor de hoogste post van trainer. ‘Daarna zijn we een tijdje gestopt, maar wel contact gehouden. Bij Feyenoord heb ik nog een half jaar met hem gewerkt. Ook daarna is onze band hecht gebleven. We hebben geregeld telefonische uitwisselingen of we zoeken elkaar op om bij te praten.’ Bij FC Twente heeft hij voor de mentale begeleiding ruggenspraak met Robin Joostens, eerder door René Hake aan de technische staf toegevoegd.

Wat versta jij als trainer onder mentale training?
‘Eigenlijk hetzelfde als fysieke training’, houdt Gertjan Verbeek het simpel. ‘Het is training van jouw brein, jouw gemoedstoestand, de emoties in het voetbal. Dat is bij iedereen verschillend. Jezelf leren kennen, weten wie je bent. Waar je voor staat. Wat jouw drijfveren zijn, jouw kwaliteiten. Wat kan ik goed. Waar ben ik goed in. Hoe zit ik als mens in elkaar. Een trainer moet dat met gesprekken ondersteunen.’
De sport, dus ook het voetbal, kan tegenwoordig al lang niet meer zonder mentale begeleiding, ervaart Gertjan Verbeek dagelijks. ‘Omdat er steeds meer wordt gevraagd van spelers. Er is ook steeds meer aandacht voor sporters. Ze staan ook onder steeds meer druk, mede omdat er steeds meer belangen mee gemoeid zijn. Daar komt dan nog eens bij kijken dat de maatschappij ook totaal verandert.

"De sportwereld kan tegenwoordig niet meer zonder mentale begeleiding"

Er is niet altijd geborgenheid van thuis. Je hebt veel jongens uit gescheiden ouders. Dat heeft op die jongens vaak een hele grote invloed. Dat wordt vaak onderschat. Er wordt steeds meer verwacht van jonge mensen. En jonge mensen zijn er steeds minder klaar voor. Natuurlijk moet je daar steeds meer aandacht aan schenken.’


Half maart werd Gertjan Verbeek vader van een dochter. ‘Ze is nu negen maanden. In wezen is de mentale training voor haar al begonnen. Ik moet ervoor zorgen dat zij zich kan ontwikkelen naar haar kwaliteiten. Dat ze met zelfvertrouwen het leven instapt. Er zijn een aantal fases waarin ik haar op een goede manier kan begeleiden. Je merkt nu al dat ze steeds meer op beide ouders begint te reageren. Het kind is nu nog onbedorven. Maar ze doet nu wel de eerste indrukken op. En die zijn heel bepalend voor haar verdere leven. Met veel liefde, zorg en aandacht hoop je haar de juiste dingen mee te geven. Iedere onbenul kan vader of moeder worden. Daar heb je geen diploma voor nodig. Maar het is wel heel erg moeilijk om kinderen op te voeden.’

‘We leven in een prestatiemaatschappij en daarin moeten lichaam en geest in balans zijn.’


Als detaillist stoort het Gertjan Verbeek als kinderen te gemakkelijk over één kam worden geschoren, zoals hij noemt. ‘Ik had laatst iemand van het onderwijs bij me. Ik vroeg hem: verklaar me eens waarom zoveel kinderen een hekel hebben om naar school te gaan? Dat moet eigenlijk de mooiste tijd van jouw leven zijn. Maar als je het kinderen vraagt, vinden ze het helemaal niet leuk. Dan doen jullie toch iets niet goed op school. In mijn schooltijd was rekenen voor mij een ramp. Ik las veel liever. Maar ik moest veel rekenen en ik mocht bijna niet lezen. Wat ik leuk vond werd mij ontnomen en wat ik niet leuk vond moest ik veel doen. Vind je het dan raar dat ik een hekel had aan school.’

Dankzij de kennismaking met Paul van Zwam en diens inzichten over mentale begeleiding ontdekte Gertjan Verbeek zijn eigen drijfveren. ‘Vraag eens de gemiddelde Nederlander: waarom ben je vanmorgen uit je bed gekomen? Ja, ik moet naar mijn werk. Dat is heel triest. Ik ben er achter gekomen dat ik wil creëren, creatief bezig zijn. Dat kan door middel van training met spelers en dat kan ook door het bouwen van een huis. Ik heb dus een eigen huis gebouwd. En ik wil heel graag spelers individueel ontwikkelen’, aldus de ideale gastspreker tijdens de tweede helft van de opleiding tot mentale trainer.

Op donderdag 10 januari '17 start de nieuwe opleiding Mentale Trainer in de Sport bij voetbalvereniging N.E.C. in Nijmegen. In het tweede, meer praktische gedeelte van de opleiding  treedt Gertjan Verbeek op als gastspreker.

foto Gertjan Verbeek: TwenteInsite

 

Door Start2Move | 22-12-2017


Meer lezen over: