Eetstoornissen in de Sport

30 Oct

In de sport- en fitnesswereld ligt de focus naast de prestaties tegenwoordig steeds meer op lichaamsbouw en uiterlijk. Vooral de druk van (social) media ligt op de loer. Alles moet strakker, gespierder en droger. Met alle gevolgen van dien.


Risicosporten
Topsporters worden gezien als fit en gezond. Maar dit is niet altijd het geval. Bij veel verschillende sporten spelen gewicht en uiterlijk een grote rol bij de prestaties die ze moeten verrichten. Wat kan leiden tot een eetstoornis.

Eetstoornissen kunnen in elke tak van sport voorkomen. Toch is het risico op het ontwikkelen van een eetstoornis bij bepaalde sporten een stuk hoger. De zogenoemde risicosporten. Denk aan gewichtsklassensporten zoals judo en roeien. Of sporten waarbij het een voordeel biedt om lichter te zijn zoals wielrennen of hardlopen. Ook sporten waarbij veel aandacht wordt besteed aan het uiterlijk brengen een verhoogd risico met zich mee. Denk aan fitness en bodybuilding, maar ook ballet, schoonzwemmen of turnen.

Omdat bij deze sporten het uiterlijk en gewicht invloed heeft op de prestatie, ligt het risico op het ontwikkelen van een eetstoornis al snel op de loer. Daarnaast maakt het streven naar uitmuntende prestaties fanatieke sporters extra ontvankelijk voor de stoornis.

Social media
Naast topsporters zien we ook bij de recreatieve sporter dat er steeds meer aandacht is voor het uiterlijk. Een fit en afgetraind lichaam is tegenwoordig het ideaalbeeld op social media. Veel mensen posten foto’s van hun afgetrainde buik en spierballen. Je ziet zelden een post over trainingen die niet lekker gaan. De voedingsplannen en trainingsschema’s worden steeds strikter. Lukt het je niet om je hier aan te houden, dan voel je je al snel als een mislukking.

Bovendien werkt social media verslavend. Net als bij sporten, geeft een like of een comment op jouw geposte bericht een shot dopamine af aan je brein. Dit geeft je een prettig gevoel. Een truc van je hersenen om je gedrag te belonen waardoor je dit gedrag wilt herhalen. Met verslaving tot gevolg.

Verschillende soorten eetstoornissen
Er is niet één oorzaak aan te wijzen die resulteert in een eetstoornis. Erfelijke, genetische, psychologische, culturele en gezinsfactoren spelen hierbij een rol.
Een eetstoornis begint in veel gevallen met de wens om af te vallen, waarbij een dieet wordt gevolgd. Dit kan zich verder ontwikkelen in een vervormd beeld van het eigen lichaam en een grote angst om dik te worden. Er zijn verschillende soorten eetstoornissen.

Anorexia Nervosa (AN)
Mensen met AN hebben een verstoord lichaamsbeeld waarin zij zichzelf veel dikker zien dan ze in werkelijkheid zijn. Daarom moeten ze van zichzelf afvallen door extreem te lijnen en overmatig te sporten en bewegen. Soms is er ook sprake van gebruik van laxeermiddelen of braken. Hierdoor worden ze erg mager, iets wat ze door het verstoorde lichaamsbeeld zelf niet zien.

Boulimia Nervosa (BN)
Mensen met BN hebben regelmatig last van flinke eetbuien. Hierbij is er geen controle en geen rem op het eten. Omdat iemand met BN niet wil aankomen, wordt er na zo’n eetbui gecompenseerd. Bijvoorbeeld door over te geven, laxeermiddelen te gebruiken of streng te lijnen. Ook fanatiek sporten om de calorieën te verbranden is een vorm van compensatiegedrag.

Binge Eating Disorder (BED)
Bij BED is er ook sprake van eetbuien en het niet kunnen stoppen met eten. Maar mensen met BED compenseren niet na deze eetbui. Hierdoor is er bij mensen met BED vooral sprake van overgewicht en/of een snelle gewichtstoename.

Eetstoornissen NAO
Naast bovenstaande eetstoornissen zijn er ook eetstoornissen die niet volledig voldoen aan de criteria van een eetstoornis. Bijvoorbeeld Orthorexia Nervosa (ON). Dit wordt gekenmerkt door de wens om steeds gezonder te eten. Hierdoor wordt er steeds meer eten vermeden en ontstaat er een eenzijdig voedingspatroon, met als gevolg dat iemand niet alle voedingsstoffen binnen krijgt die hij of zij nodig heeft. Dit kan leiden tot gezondheidsklachten.

De harde cijfers
Zo’n 100.000 mensen In Nederland lijden aan een eetstoornis waarvan ongeveer 5600 mensen aan Anorexia Nervosa. Hierbij komt het vaker voor bij vrouwen (95%) dan bij mannen. Ieder jaar komen er ongeveer 1300 nieuwe gevallen van Anorexia bij. Ongeveer 45% van de patiënten herstelt volledig. Helaas overlijdt 5-10% van de patiënten aan de gevolgen van deze ziekte. Bij 1 op de 4 mensen wordt de ziekte chronisch.

Wat kan jij doen
Of het nu een klant, een vriend of kennis is, de kans dat je iemand in je omgeving kent met een eetstoornis is best groot. Mogelijk wil je er voor iemand zijn in deze tijd, maar dat kan best lastig zijn. In de 2-daagse cursus Eetstoornissen en Sport (startdatum zondag 18 november) wordt dieper ingegaan op eetstoornissen, hoe deze te signaleren en hoe hiermee om te gaan.
 

Door Leon Zielhuis | 30-10-2018


Meer lezen over: Sport, Gezondheid, Voeding, Fitness, Health, eetstoornissen